• 

HABERTURK.COM EKONOMİ SERVİSİ

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) 100 Endeksi günün tamamında 894,87 puan azalarak 51.091,51 puandan kapandı. Hisse senetleri günlük bazda ortalama yüzde 1,72 oranında değer yitirdi. İMKB'nin düşüş yaşadığı üçüncü günde, ç ve dış piyasalar nelerin etkisinde.

DOLAR YÜKSELDİ, EURO DÜŞTÜ
Piyasanın kapanışı itibariyle Kapalıçarşı'da 1,8640 liradan alınan dolar 1,8670 liradan, 2,4960 liradan alınan euro 2,5010 liradan satılıyor.

Serbest piyasada önceki kapanışta 1,8530 lira olan dolar güne 1,8580 liradan, 2,5030 lira olan euro 2,5020 liradan başlamıştı.

Bankalararası piyasada dolar kotasyonları alışta en düşük 1,8660 lira, en yüksek 1,8710 lira, satışta en düşük 1,8720 lira, en yüksek 1,8790 lira seviyesinde işlem görüyor.


Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, Türkiye'nin ''BB '' olan yerel ve yabancı para cinsinden uzun vadeli kredi notunu teyit ederken, not görünümün ''Pozitif''ten ''Durağan''a çevirdi.

Kuruluştan yapılan açıklamada, not görünümünün revize edilmesinde, yüksek düzeydeki cari açığını azaltmaktaki güçlüklerle karşı karşıya bulunan Türkiye'nin makroekonomik istikrarında kısa vadeli risklerde artış olmasını yansıttığı ifade edildi.

Fitch'in Türkiye'nin not görünümünü durağana çevirlmesiyle, İMKB 100 Endeksi'nde kayıp hızlandı. Endeks günlük bazda 1.230,62 puan ve yüzde 2,37 azalarak 50.755,76 puana geriledi.

Piyasanın gündem maddeleri neler? İçeride ve dışarıda piyasaya korku veren, endişe veren maddeler nedir, piyasa nelerin etkisinde?

Piyasa uzmanlarına iç ve dış piyasalardaki seyiri sorduk. İşte piyasalara genel bir bakış ve beklenenler

Global Menkul Değerler Türev Araçlar ve Uluslarası Piyasalar Müdürü Alper Tolga Öztürk, Avrupa'nın yüksek oranda piyasaları etkilediğini ve ülkelerde ekonomik büyüme beklentisinin oldukça zayıf bir beklentiye dönüştüğünü savunuyor.

EN BÜYÜK KORKU AVRUPA!
Yurtdışı tarafındaki en büyük korku Avrupa. Euro Bölgesi'nde borç sorununun çözülemiyor olması, oradaki ekopolitik ortamın bu konuda başarılı olamaması. Benzer bir sorun Amerika'da da var. Amerika tarafında da bütçe kesintileriyle ilgili bir karar alınamadığı için ve borç yükü hızla arttığı için kredi notunda bir düşüş ihtimali ortaya çıkıyor. Bu politik olarak iki partinin anlaşıp bir kararla ortaya çıkamamasından kaynaklanıyor.

HEM ABD HEM AVRUPA ETKİSİNDEYİZ
En son 2 gün önce bir komite kurulmuştu, o komite başarısız olduğunu açıkladı. Hem ABD hemde Avrupa tarafında bu iki mesele yüzünden biz de etkileniyoruz.

Neden etkileniyoruz? Bunlarda bu finansal sıkışma olmasıyla bizim öncelikle ticari tarafımız, diğer yandan finansal tarafımız etkileniyor. Çünkü cari açık yüksek olduğu için yurtdışından finansman ihtiyacımız çok yüksek. Yurtdışı finansmanında uygun maliyeti bulma ihtimalimiz zorlaşıyor.

GLOBAL BÜYÜME BEKLENTİSİ ZAYIF
Bir başka risk ise bu risklerden kaynaklı olarak yatırım iştahı ve risk iştahı azalacağı için global büyümede bir negatif etki oluşacak. Bütün dünyada, ülkelerde beklenen büyüme rakamlarına ulaşılması zor olacak. Bir taraftan da büyüme rakamlarının düşmesi şeklinde bunun sonucunu görüyoruz.

İÇ PİYASA, DIŞ ETKİSİNDE
İç piyasa tarafında bunların etkilerini biz dolaylı olarak görüyoruz. Aslında yurtdışında bu olaylar olmasa içeride büyüme, ticaret ve finansman tarafında çok ciddi sıkıntılarımız yok. Bütçe tarafımız da çok iyi o açıdan bir sıkıntı yaşamıyoruz.

Fakat dolaylı etkileri yüzünden mesela dövizin yükselmesi, dolar/TL'nin yükselmesi... Bunu engellemek için Merkez Bankası faizlerde yükselişe gitmek zorunda kalıyor. Bu da ekonomik aktiviteyi yavaşlatıyor. Hep zincirleme gidiyor, o da borsayı etkiliyor ve borsada düşüşe sebep oluyor.

YF Menkul Değerler Araştırma Müdür Yardımcısı Hakan Tezcan ise piyasaları etkileyen birinci maddenin Avrupa olduğunu Fitch'in not görünümümüzü "durağan"'a çevirmesinin ardından Moody's'in açıklamasının belirleyici olacağını söylüyor.

MERKEZ VERİLERİ TAKİP EDİLMELİ
İçeride takip edilmesi gereken gündem maddeleri başta Merkez Bankası'nın her gün saat 10'da açacağı repo ihalesiyle, saat 11'de açacağı döviz satım ihaleleri. Bunu son PPK (Para Piyasaları Kurulu) toplantısının kararından da böyle olacağını anlıyoruz.

ÜLKELERİN KREDİ PİYASASI VERİLERİ GELİYOR
Yırtdışında ise Euro Bölgesi 10 yıllık devlet faiz ve devlet tahvillerinin faiz oranları takip edilecek. Ayrıca Avrupa Merkez Bankası (ECB)'nin haftalık olarak yaptığı üye devletlerin devlet tahvil alımları takip edilecek.

Bunlar hergün takip edilmesi gereken veriler olarak karşımıza çıkıyor. Bugün itibariyle Çin'le birlikte gelen kredi piyasası (CMA) verileri de yakın vadede takip edilmesi gereken veriler olarak görünüyor. CMA verileri Avrupa'dan gelmeye başladı. Amerika verileri de yakında gelecek. Bunları takip etmek önemli.

BİRİNCİ MADDE "AVRUPA"
Her ekonomi artık birbirine çok bağlı olduğu için özellikle yurtdışındaki Euro Bölgesi borç sorununu birinci madde olarak görüyoruz. Oradaki devlet tahvil faiz oranlarının, yani şu anda "sürdürülemez" seviyelere gelen oranların gerilemesini bekliyoruz.

Oradaki yükseliş devam ederse bu elbette korkulan bir durum olacak. CMA verileri olsun, sanayi üretimi verileri, perakende satışlar verileri olsun bu tür ekonomik verilerin de zayıf gelmeye başlaması korkulan durum olur. Faiz oranları düşerse bu durumda olumlu etkileniriz.

MOODY'S BELİRLEYİCİ OLACAK!
Fitch'in Türkiye'nin kredi not görünümünü ''pozitif''ten ''durağan''a çevirmesini sürpriz olarak yorumluyoruz. Not artırımı beklentilerini de ötelemiş olması nedeniyle olumsuz yansımaları olabileceğini tahmin ediyoruz.

Ancak S&P'nin bir ay kadar önce hem not görünümünü değiştirmemiş olması hem de TL cinsinden varlıkların görünümünü artırmış olması nedeniyle henüz not bildiriminde bulunmayan Moody's'in kredi notunun belirleyici olacağını düşünüyoruz.

S&P, 20 Eylül'de TL cinsinden notumuzu artırdı. Görünümü durağan bıraktı yani görünümü sabit bıraktı pozitifte. Fitch bugün itibariyle gürünümümüzü durağana çevirdi. Dolayısıyla şu anda dengelenmiş bir durum olduğunu görüyoruz.

Moody's'in kredi notumuza ilişkin açıklamasının belirleyici olacağı kanaatindeyim. Moody's 2010 yılından itibaren kredi notumuzla ilgili bir açıklamada bulunmamıştı. Artık S&P'den ve Fitch'ten sonra bu kredi kuruluşlarını izleyen açıklamalar yapmasını bekliyoruz.