HATIRLADINIZ mı bilmem, geçen yıl sonu Google hakkında İngiltere vergi idaresinin inceleme başlattığını dile getiren bir yazı yayınlamıştım. Ve
dünyanın en büyük arama motorunun Türkiye faaliyetlerini sorgulamıştım. O yazımın başlığı, “İrlanda’da şirket kurup vergi kaçırabilir miyim” idi.
Google’a erişimin zorlaştırılmasına yönelik tedbirlerin endişe yarattığını
ve otoritelerce bazı sitelere getirilen ve getirilmeye çalışılan yasakları savunmak mümkün değil. Ancak hiçbir firmanın da hangi ad altında olursa olsun yasalara aykırı hareket etmesi ve rekabeti bozması da kabul edilemez.
Google özenle, Türkiye’de tüzel bir kişilik olmaktan kaçınıyor. Bu da anlaşılabilir. Ancak eğer Türk internet reklam pastasından ciddi pay alıyorsa, bu ülkede tüzel bir kişi olmak zorunda. (Yahoo için de durum budur
ve vergisel açıdan incelenmelidir.) Tüzel kişilik olmadan reklam alan, reklam
pazarlayanlar, rekabet ortamını bozuyor. 30 milyon dolarlık vergi cezasına neden çarptırıldığının detaylarını bilmiyorum. Bu ceza nasıl ve kimden tahsil edilecek göreceğiz. Bildiğim şey şudur: Google, vergi kaçıran bir şirkettir. Ve bu yöndeki endişelerimi geçen yıl açıklamış birisiyim. Bu endişelerimin
dayanakları şöyleydi: Google hem kendi mecrasına reklam alıyor, hem
de Türkiye’de sayısız binlerce internet sitesine otomatik (yazılımı, kodları sitenize yerleştirdiğiniz an) yollarla reklam pazarlıyor. Yani Google hem kendi
platformunu reklam verenlere açıyor, hem de reklam firmalarının internet
reklam kampanyalarını internet sitelerine pazarlıyor... Bu faaliyetin
tümünde, faaliyetin içinde yer alan firmaların tek muhatabı var: İrlanda’da
kurulu şirket. Sistem şöyle işliyor: A firması kampanyasını yönetmesi için
Google adına hareket eden Türkiye’deki ofisle anlaşıyor. Kampanyanın parası İrlanda’ya gönderiliyor. İrlanda Google, bu kaynağı kasasına koyuyor ve hem kendi sitesinde hem de Türkçe sitelerde firmanın reklamını yayınlıyor. Google reklamı alan siteler, paralarını İrlanda’da kurulu şirketten tahsil ediyor. Tüm bu işlemlerin muhatapları, ithalat ve ihracat faturaları
kesiyor. Tüm hizmet alımı ve satımı Türkiye içinde ve Türkçe yayınlanan sitelerde gerçekleşmesine ve tamamen Türk kullanıcılara yönelik olmasına rağmen, Google Türk maliyesi ile tek kuruşluk ilişki kurmuyor. Tüm kârını yurtdışına çıkarıyor. İstanbul’daki ofisi bile hizmet aldığı bir başka firma adına. Habertürk veya Hürriyet’in faaliyeti ile Google’ın faaliyeti özünde
aynı. Gazete ve televizyon sahipleri de İrlanda’da şirket kurarak aynı sistemi
kurabilirler. Çalışanlar taşeron firmaların elemanları olur, reklam verenler vergi cennetinde kurulu şirkete sipariş verirler. Paralar oraya gider. KDV, Kurumlar Vergisi, Gelir Vergisi dertleri olmaz. Bu nedenle Google’ın böyle çalışmasında sakıncası yok diyenler bu gerçeği unutmamalı. Eğer
faaliyetinizin tümü bu ülkede gerçekleşiyor ve katma değeri bu ülkeden kazanıyorsanız, ülkeye olan borcunuzu da ödemek zorundasınız. Bu zorunluluğu hatırlatanlar haklıdır...

GAZETE HABERTÜRK - YAVUZ SEMERCİ